Najnowsze artykuły

Pamiętaj: osobisty dozymetr czeka w każdej domowej apteczce!

12 sierpnia 2021

Przy właściwych środkach ostrożności substancje promieniotwórcze okazują się nadzwyczaj bezpieczne w użyciu. Co jednak zrobić, gdy mimo wszystko przedostaną się do środowiska w niekontrolowanych ilościach? Kluczowego znaczenia nabiera wtedy informacja, jaką dawkę mogli pochłonąć ludzie przypadkowo narażeni na promieniowanie. Kłopot w tym, że przeciętny człowiek nie ma miernika pozwalającego ją ocenić. Nowe rozwiązanie starego problemu podsunął Instytut Fizyki Jądrowej PAN. Okazuje się, że osobisty dozymetr można znaleźć w... domowej apteczce.

więcej

GEM upraszcza wewnętrzną budowę protonów oraz przebieg zderzeń z ich udziałem

9 czerwca 2021

We wnętrzu każdego protonu bądź neutronu znajdują się trzy kwarki związane gluonami. Dotychczas często zakładano, że dwa z nich tworzą trwałą parę: dikwark. Teraz wydaje się jednak, że żywot dikwarków w fizyce dobiega końca. To jeden z wniosków płynących z nowego modelu zderzeń protonów z protonami bądź jądrami atomowymi, w którym uwzględniono oddziaływania gluonów z morzem wirtualnych kwarków i antykwarków.

więcej

Badania mechaniki komórek czynią chemioterapię bardziej przyjazną

27 maja 2021

Komórki nowotworów złośliwych łatwiej niż prawidłowe ulegają mechanicznym deformacjom, co umożliwia im migrację w organizmie. W Instytucie Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie zbadano własności mechaniczne komórek raka prostaty poddanych działaniu najczęściej stosowanych leków antynowotworowych. Zdaniem badaczy, obecne leki można stosować efektywniej i w mniejszych dawkach.

więcej

Znamy koszty wolnego wyboru i lokalności – w fizyce i nie tylko

20 maja 2021

Czy mamy wolny wybór, czy też nasze decyzje zostały wcześniej ustalone? Czy fizyczna rzeczywistość jest lokalna, czy może to, co robimy tu i teraz, ma natychmiastowy wpływ na wydarzenia gdzie indziej? Na tak podstawowe pytania fizycy szukają odpowiedzi w słynnych nierównościach Bella. Okazuje się, że wolny wybór i lokalny realizm można zręcznie mierzyć i porównywać. Otrzymane rezultaty odkrywają zaskakujące zależności o fundamentalnym i uniwersalnym charakterze, daleko wykraczające poza samą mechanikę kwantową.

więcej

Kreacja bez kontaktu w zderzeniach jąder ołowiu i złota

29 kwietnia 2021

Gdy rozpędzone niemal do prędkości światła jony ołowiu lub złota wpadną na siebie w czeluściach europejskich bądź amerykańskich akceleratorów, na ułamki sekund tworzy się plazma kwarkowo-gluonowa, a nawet jej „koktajl” doprawiony innymi cząstkami. Zdaniem naukowców z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, dane eksperymentalne wskazują, że na arenie wydarzeń są tu obecni jeszcze inni, dotychczas niedoceniani aktorzy: fotony. Ich zderzenia prowadzą do emisji pozornie nadmiarowych cząstek, których obecności nie potrafiono wyjaśnić.

więcej