Najnowsze artykuły

Bliskie pulsary rozjaśniają antymaterialną zagadkę

16 listopada 2017

W docierającym do Ziemi promieniowaniu kosmicznym jest zbyt wiele pozytonów o dużych energiach. Takie pozytony – czyli cząstki będące antymaterialnymi odpowiednikami elektronów – mogłyby być wytwarzane przez bliskie nam pulsary. Najnowsze pomiary z obserwatorium HAWC w Meksyku praktycznie wykluczyły tę możliwość, wzmacniając konkurencyjną, znacznie bardziej egzotyczną hipotezę dotyczącą rodowodu nadmiarowych pozytonów.

więcej

Najbardziej egzotyczny płyn ma nieoczekiwanie małą lepkość

26 października 2017

Zderzenia jąder ołowiu w akceleratorze LHC zachodzą przy tak wielkich energiach, że kwarki, w normalnych warunkach trwale uwięzione w protonach, uwalniają się i wraz z dotychczas je spajającymi gluonami formują strugę wyjątkowo egzotycznego płynu: plazmy kwarkowo-gluonowej. Nowy, bardziej szczegółowy model teoretyczny tej plazmy, zaprezentowany przez grupę fizyków z Polski i USA, przewiduje, że w stosunku do dotychczasowych oszacowań ma ona znacznie mniejszą lepkość.

więcej

Chaos rządzi nawet prostą elektroniką

18 października 2017

To naprawdę zaskakujące: okazuje się, że wśród prostych układów elektronicznych, zbudowanych z zaledwie paru elementów, wiele zachowuje się chaotycznie, w niezwykle skomplikowany, praktycznie niemożliwy do przewidzenia sposób. Fizycy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie odkryli, przebadali i opisali kilkadziesiąt nowych, nietypowych układów tego typu. Co szczególnie ciekawe, jeden z układów generuje impulsy napięcia bardzo podobne do wytwarzanych przez neurony, robi to jednak tysiące razy szybciej.

więcej

Z odległych galaktyk!

28 września 2017

W artykule, który został opublikowany w czasopiśmie Science w dniu 22 września br, Współpraca Pierre Auger przedstawiła obserwacyjne dowody świadczące o tym, że promienie kosmiczne o energiach milion razy większych od protonów przyspieszanych w Wielkim Zderzaczu Hadronów pochodzą z odległości znacznie większych niż rozmiar naszej Galaktyki.

więcej

Badaj kosmos smartfonem i pracuj na Nobla

8 września 2017

30 sierpnia ruszył w Krakowie wyjątkowy w skali światowej eksperyment naukowy. Przy pomocy zwykłego smartfona może w nim uczestniczyć każdy, kto wspólnie z zawodowymi naukowcami chce rozwiązać jedną z największych zagadek świata - odnaleźć dowód na istnienie ciemnej materii. Międzynarodowy projekt CREDO (Cosmic-Ray Extremely Distributed Observatory) zainicjowali przed rokiem naukowcy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN (IFJ PAN), instytucjonalnego lidera projektu. Obecnie w CREDO uczestniczą m.in. pracownicy innych krakowskich ośrodków: Politechniki Krakowskiej (PK), Akademii Górniczo-Hutniczej (AGH) i ACK Cyfronet.

więcej

Podwójnie magiczne jądro ołowiu 208 – wiruje, a nie powinno!

7 września 2017

Jądra atomowe na ogół wyobrażamy sobie jako mniej lub bardziej kuliste, ale zawsze dość chaotyczne zlepki protonów i neutronów. Eksperymenty w Argonne National Laboratory, inspirowane przez fizyków z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, próbują weryfikować te naiwne wyobrażenia. Używając analogii astronomicznej można powiedzieć, że o ile większość jąder w zarysie jest podobna do obiektów skalistych, takich jak księżyce czy planetoidy o różnych kształtach, o tyle jądra ołowiu 208 w pewnych warunkach przypominają planety otoczone gęstą atmosferą, która może się przetaczać wokół sztywnego rdzenia.

więcej